فلسفى يونان كه تقريباً از دو هزار و ششصد سال قبل آغاز مىشود باقى مانده است زيرا از آن وقت تا كنون فترتى كه موجب محو و نابودى كلى آن آثار بشود حاصل نشده است . آن نهضت فكرى كه در كرانه‌هاى آسياى صغير و يونان پديد آمد ، در اسكندريه نعقيب شد و هنگامى كه حوزهء اسكندريّه و آتن رو به نابودى و اضمحلال كلى مىرفت و ژوستى نين امپراطور روم شرقى در سال 529 ميلادى دستور تعطيل دانشگاهها و بستن درهاى مدارس آتن و اسكندريه را داد و دانشمندان از بيم متوارى شدند و حوزه‌هاى تدريس و تعليم به هم خورد ، در يك قطعهء ديگر جهان نهضت ديگرى با طلوع نيّر اسلام آغاز شد و مقدمات مدنيّت جديد و عميق ديگرى فراهم آمد . در اثر تشويق و تجليلى كه از طرف پيشواى عظيم الشأن اسلام و اولياء بزرگوار دين از مقام دانش و دانشجويى شد شعلهء طلب علم دو مرتبه در دلها روشن گشت تا آنكه تمدن وسيع و عظيم اسلامى به وجود آمد ، رشته‌هاى مختلف علوم تدوين و تنظيم شد ، كتابها از زبانهاى مختلف و بيش از همه كتب يونانى ترجمه شد ، مدارس و دانشگاهها از نو تأسيس گشت ، كتابخانه‌ها پديد آمد ، شهرهاى بزرگ كشور پهناور اسلامى مهد علوم و محل آمد و شد محصلين گشت ، از اروپاى فعلى و ساير نقاط جهان محصلين به كشورهاى اسلامى اعزام شد ، تا آنكه بالاخره پس از گذشتن چند قرن ، تحول جديد اروپا پديد آمد و در عالم علم و دانش رخ داد آنچه رخ داد . ولى چيزى كه از نظر تاريخ مسلّم است اين است كه يونان قديم نيز سرمايه‌هاى اصلى معلومات خويش را مديون مشرق زمين است و دانشمندان بزرگ آنجا مسافرتها به مشرق كرده‌اند و از اندوخته‌هاى دانشمندان شرقى بهره‌مند گشته و پس از عودت ، در وطن خود منتشر ساخته‌اند . ما نمىخواهيم در اين مقدمه به معرفى فلسفهء باستانى مشرق و مقدار بهره‌اى كه يونان باستان از آن برده است و يا معرفى فلسفهء ده قرن پيش اسلامى و ميزان استفاده‌اى كه اروپاى جديد از آن كرده است و يا به بحث در مقدار ميراثى كه از يونانيان به مسلمين رسيد و تحولاتى كه در دورهء اسلامى پيدا كرد و اينكه مسلمين فلسفهء يونان را به چه صورتى در آوردند و چه اندازه از خود بر آن افزودند بپردازيم ، زيرا علاوه بر اينكه اگر بنا شود از روى سند و تحقيق در اين موضوعات قضاوت شود احتياج به صرف وقتهاى زياد و نوشتن كتابهاى مستقل دارد ، با موضوع كتاب حاضر ارتباط زيادى ندارد .